Prognoza: emerytury w górę o 3,96 proc. Najniższa od marca 2027 r. może wynieść 2056,84 zł

Emerytury i renty od 1 marca 2027 roku mogą wzrosnąć o 3,96 proc., a nie o 3,48 proc., jak rząd zakładał w czerwcu. Taki prognozowany wskaźnik padł w Sejmie podczas pierwszego czytania projektu budżetu na 2027 rok, a w uzasadnieniu projektu rząd zarezerwował na waloryzację około 19 mld zł zamiast szacowanych wcześniej 16,7 mld zł.

Debata nad projektem odbyła się w czwartek, 8 października 2026 roku. Wypowiedź posłanki jest zapisana w stenogramie posiedzenia Sejmu. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy budżetowej we wtorek, 29 września.

Pierwszą propozycję rząd przyjął we wtorek, 9 czerwca 2026 roku. Zakładała ona zwiększenie wskaźnika waloryzacji o 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2026 roku, czyli o ustawowe minimum. Wyliczony z tego wskaźnik wynosił co najmniej 3,48 proc., a koszt waloryzacji szacowano na około 16,7 mld zł.

Po tym, jak w Radzie Dialogu Społecznego nie zapadło porozumienie, rząd wydał rozporządzenie z 28 lipca 2026 roku w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2027 roku. Utrzymało ono poziom 20 proc. realnego wzrostu płac. Akt opublikowano w Dzienniku Ustaw 29 lipca i wszedł w życie dzień później.

Dla porównania: w 2025 roku emerytury i renty wzrosły o 5,5 proc., a w 2026 roku o 5,3 proc. Po ostatniej waloryzacji najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto.

Mechanizm waloryzacji się nie zmienia. Jak opisano w uzasadnieniu projektu budżetu, świadczenia rosną o średnioroczną inflację z poprzedniego roku powiększoną o 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Pod uwagę bierze się wyższy z dwóch wskaźników cen: dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów albo ogółem.

Wynik 3,96 proc. pojawił się wcześniej w wyliczeniach dr. Łukasza Wacławika z Wydziału Zarządzania AGH, publikowanych we wrześniu. To wciąż prognoza. Ostateczny wskaźnik zależy od danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) o inflacji i płacach za cały 2026 rok, które poznamy w lutym 2027 roku.

Przy wskaźniku 3,96 proc. najniższa emerytura wzrosłaby od marca 2027 roku z 1978,49 zł do 2056,84 zł brutto, czyli o 78,35 zł. W wariancie z czerwca, przy 3,48 proc., byłoby to 2047,34 zł, czyli o 68,85 zł więcej niż obecnie.

Waloryzacja jest procentowa, więc podwyżka rośnie razem ze świadczeniem. Przykładowe wyliczenia brutto, przy prognozowanym wskaźniku 3,96 proc. (w nawiasie wariant 3,48 proc.):

• 2000 zł: 2079,20 zł, czyli 79,20 zł więcej (2069,60 zł)
• 2500 zł: 2599 zł, czyli 99 zł więcej (2587 zł)
• 3000 zł: 3118,80 zł, czyli 118,80 zł więcej (3104,40 zł)
• 4000 zł: 4158,40 zł, czyli 158,40 zł więcej (4139,20 zł)

To kwoty brutto. Na rękę senior dostanie mniej, bo od świadczenia potrącana jest składka zdrowotna, a od wyższych emerytur także zaliczka na podatek dochodowy.

Na 13. i 14. emeryturę projekt budżetu przewiduje łącznie 32,1 mld zł. Obie są wypłacane w wysokości najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca, więc przy wskaźniku 3,96 proc. wyniosłyby po 2056,84 zł brutto. Czternastka w pełnej kwocie przysługuje osobom, których świadczenie podstawowe nie przekracza 2900 zł brutto. Powyżej tej kwoty działa zasada "złotówka za złotówkę".

Budżet zabezpiecza też pieniądze na rentę wdowią. Od 1 stycznia 2027 roku jej wymiar wzrośnie z 15 proc. do 25 proc. drugiego świadczenia, zgodnie z ustawą z 26 lipca 2024 roku.

Waloryzacja odbywa się z urzędu, nie trzeba składać wniosku. Każdy świadczeniobiorca dostaje decyzję z nową wysokością emerytury lub renty. W Łańcucie nie ma inspektoratu ZUS. Jak podaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, miasto i gminę Łańcut, a także gminy Czarna i Markowa obsługuje Oddział ZUS w Rzeszowie przy al. Piłsudskiego 12.

Sala obsługi klientów jest czynna w poniedziałki w godz. 8-17 (bilety do 16.45), a od wtorku do piątku w godz. 8-15 (bilety do 14.45). Centrum Kontaktu Klientów ZUS odpowiada pod numerem 22 560 16 00.

Ostateczny wskaźnik waloryzacji ogłosi rząd w lutym 2027 roku, po danych GUS za 2026 rok. Podwyższone świadczenia ZUS wypłaci od marca, a 13. emeryturę zwykle razem ze świadczeniem w kwietniu.